Isı Sayacı Muayene ve Kalibrasyon

Hangi durumlarda muayene gerekir?

• Periyodik muayene: sayacın damga süresi dolduğunda — ısı sayaçlarında 5 yıl.
• Şikâyet muayenesi: sakin ya da yönetim ölçümün hatalı olduğunu düşündüğünde.
• Stok muayenesi: uzun süre depoda bekleyip sonradan monte edilecek sayaçlarda.
• Tamir–ayar sonrası: müdahale görmüş sayacın yeniden damgalanması için.

Süreç nasıl işliyor?

Muayene, sayacın yerinden sökülmesini gerektirir. Sökme, taşıma, muayene sonrası yerine takma ve devreye alma işlerini biz yürütürüz; tesisatın boşaltılması ve tekrar dolumu da bu kapsamdadır. Sayaç yerinden çıkarken endeksi kayda geçer, geri takıldığında yeni endeksle devam edilir — tüketim geçmişi kopmaz.

Muayeneden geçer not alamayan sayaçlarda kalibrasyon ve gerekiyorsa pil değişimi yapılır. Kalibrasyonla düzelmeyen sayaç yenisiyle değiştirilir.

Muayene edilmemiş sayacın riski ne?

Damga süresi dolmuş sayaçla yapılan ölçüm, itiraz hâlinde dayanak olarak kabul edilmeyebilir. Bu, tek bir dairenin sorunu değildir: bir binada paylaşım toplam üzerinden yapıldığı için, geçersiz sayılan bir ölçüm tüm dönemin dağıtımını tartışmaya açar.

Sayacın damga süresi ne zaman dolar, nasıl takip edilir?

3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'na göre ısı sayaçları ve su sayaçları belirli aralıklarla periyodik muayeneye tabidir. Süre, sayacın damga yılından itibaren işler — montaj yılından değil. Depoda bir yıl bekleyip takılan bir sayacın damga süresi, takıldığı gün zaten bir yıl tüketmiştir.

Panelde her sayacın damga yılı kayıtlıdır ve süresi dolmaya yaklaşanlar önceden listelenir. Bu, muayeneyi dönem kapanışına denk getirmemek için önemlidir: sayaç sökülüp gittiğinde o dairenin endeksi durur, dönem ortasına denk gelirse hesabı ikiye bölmek gerekir.

Su sayacı ile ısı sayacının muayenesi arasında ne fark var?

Su sayacında ölçülen tek bir büyüklük vardır: geçen hacim. Muayene, sayacın belirli debilerde ne kadar saptığını ölçer ve hata payı sınır içindeyse damgalanır.

Isı sayacında ise üç bileşen birden denetlenir — debi ölçer, iki sıcaklık sensörü ve hesap ünitesi. Sensör çiftinin eşleşmesi ayrıca önemlidir: aralarındaki küçük bir sapma, düşük sıcaklık farklarında yüzdesel olarak büyük hataya döner. Bu yüzden ısı sayacı muayenesi daha uzun sürer ve sensörler sayaçtan ayrılmaz.

Isı payı ölçerler (HCA) ölçü aleti değil, **dağıtım göstergesi** sayılır; muayeneye değil, pil ömrü ve montaj doğruluğu denetimine tabidir.

Muayene sırasında tüketim geçmişi ne oluyor?

Sayaç söküldüğünde son endeksi kayda geçer; yerine takılan sayaç kendi ilk endeksiyle başlar. Panel bu iki kaydı aynı dairenin zinciri olarak tutar, dolayısıyla tüketim geçmişi kopmaz ve dönem hesabı iki sayacın farklarının toplamı olarak çıkar.

⚠ Bu zincir elle kurulursa hata kaçınılmazdır — eski sayacın son endeksi yenisinin ilk endeksi sanılırsa, dairenin o dönem tüketimi sıfır ya da devasa görünür. Sökme ve takma panelde tek işlemde yapılır.